مستوجب دخول در بهشت و يا دوزخ مىباشد . من گفتم : ذرّية بعضها من بعض « 1 » . علاوه بر اين ، اگر علوم آنان اكتسابى و از طريق اخذ از استادان و معلّمان بود ، عمر برخى از امامان مانند امام جواد ، و امام هادى ، و امام عسكرى عليهم السّلام به اين حدّ نرسيده است كه معمولا براى كسب احاطه به انواع علوم و فنون كافى باشد ليكن چنان كه ابو حنيفه گفته است ذرّية بعضها من بعض . بىترديد آنان دانش خود را از منبع رسالت اخذ مىكردند ، و از سرچشمه علوم نبوى سيرآب مىشدند ، و اين فضيلتى است كه خداوند آنان را بدان مخصوص گردانيده است ، تا اين كه راه هدايت و طريق معرفت را به وجود آنان روشن گرداند ، و حقّ و ايمان را در روى زمين مكانت و منزلت بخشد . طبرانى در كبير ، و رافعى در مسندش از ابن عبّاس روايت مىكنند ، كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : هر كس شادمان مىشود كه همچون من زيست كند ، و همچون من بميرد ، و در بهشت عدن كه خدايم آن را برپا داشته سكنا گزيند ، بايد پس از من على عليه السّلام را دوست بدارد ، و پس از من از اهل بيت من پيروى كند ( اين را دوبار فرمود ) زيرا آنها خاندان و فرزندان منند ، از سرشت من آفريده شده‌اند ، و فهم و دانش من به آنها داده شده است ، واى بر آنانى از امّت من كه فضل آنها را انكار كنند ، و پيوند با مرا بگسلانند ، كه خداوند شفاعت مرا روزى آنها نگرداند « 2 » . امام على عليه السّلام مىفرمايد : من و برگزيدگان و پاكانى از فرزندان من ، در خردى بردبارترين كسان ، و در بزرگى دانشمندترين مردميم « 3 » . برخى از مورّخان و پژوهشگران ، كه از فهم اين مطلب بازمانده‌اند ، و از نظر خودشان توجيه معقولى براى اين امر نيافته‌اند ، كوشيده‌اند كه جهت امامان اهل بيت عليهم السّلام معلّمان و استادانى پيدا كنند ، تا بگويند علوم را از آنها فراگرفته‌اند ، چنان كه به امام زين العابدين و

--> ( 1 ) - امالى سيد مرتضى . ج 1 ص 151 . يعنى فرزندانى ( دودمانى ) هستند ، برخى از نسل برخى ديگر . آل عمران / 34 . ( 2 ) - كنز العمّال : ج 6 ص 217 حديث 3819 . و حافظ ابو نعيم در حليه آن را روايت و ابن ابى الحديد در شرح خود آن را از او نقل كرده ، و نظير اين حديث را از مسند احمد بن حنبل نيز آورده است . ( 3 ) - همان مأخذ ج 6 ص 396 . همچنين در كتاب عيون اخبار الرضا عليه السّلام روايت شده است با اين زياده كه : « آنان را نياموزيد زيرا آنها از شما داناترند . آنان شما را از طريق هدايت بيرون نمىبرند و به گمراهى نمىكشانند » و مأمون اين سخن را به پيامبر خدا عليه السّلام نسبت داده است . ج 1 ص 204 .